Stencildruk

28 October 2010 § 1 Comment

Engels: stencil duplicating

De stencildruk is een reproductietechniek die tussen kopiëren en een zeefdruk in zit en behoort tot de categorie van de doordruk.
            Op een typemachine wordt een stencil gemaakt waarmee op een speciale stencilmachine afdrukken kunnen worden gemaakt. Bij het drukken dient een dun en taai viltachtig laagje als zeef. Dit wordt door een laagje was of iets dergelijks afgedekt. Op deze waslaag kan getekend of getypt worden, waardoor de deklaag verdwijnt en het doordringbare viltlaagje open komt te liggen. In de stencilmachine wordt het stencil waarop getekend of getypt is op een cilinder gespannen.  De viltlaag zuigt vervolgens door de geperforeerde waslaag de dunne inkt op en zet die aan de onderzijde op papier af. Stencilmachines kunnen eigenlijk worden gezien worden als de voorlopers van de huidige laserprinters en kopieermachines.
            De uitvinder van de stencildruk is de Hongaar David Gestetner (1854-1939). In 1881 ontwikkelde hij in Londen de eerste stencilmachine, wat in die tijd het eerste apparaat was dat snel en goedkoop meerdere kopieën van documenten kon maken. De eerste stencilmachines moesten met de hand bediend worden, en leken op de drukpersen uit die tijd. Het grote verschil was alleen dat het veel minder tijd kostte om de stencilmachine in te stellen, waardoor het kopiëren uiterst snel kon gaan. Advertenties van de stencilmachines van Gestetner uit 1890 beweren dat een stencilmachine wel 1200 kopieën per uur kon maken (hierbij werd de voorbereidingstijd alleen niet meegerekend).
            De stencildruk was vooral populair als kopieermethode tussen 1920 en 1960. Daarna werd er nog zelden gebruikt gemaakt van stencilmachines door de opkomst van kopieermachines en printers.
            De stencildruk is verwant aan de zeefdruk en kan eigenlijk worden beschouwd als een eenvoudigere variant van deze techniek.

Literatuur:

Biographical Dictionary of the History of Technology. Lance Day & Ian McNeil (red.). New York: Routledge 1996.

Linden, Fons van der. De grafische technieken. De Bilt: Cantecleer 1970.

Proudfoot, W.B. The origin of stencil duplicating. Londen: Hutchinson 1972.

Angela Stout

§ One Response to Stencildruk

  • Thomas Belyea says:

    Geachte heer/mevrouw, ik ben een tekst aan het vertalen en zoek de Engelse vertaling van ‘doordruk’ en ‘doordrukken’ (dus in de bredere, algemenere zin). Mijn beste resultaat is ‘pressure printing’. Maar heeft u een exacte vertaling hiervoor? Bij voorbaat hartelijk dank!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

What’s this?

You are currently reading Stencildruk at PRINTING ILLUSTRATED.

meta

%d bloggers like this: