Lijncliché

17 November 2010 § Leave a comment

 
 Lijncliché behoort tot de machinale hoogdruktechnieken. Wordt een zwart-witte pentekening geclicheerd, dan spreekt men van een lijncliché. De techniek wordt vooral gebruikt voor boekverluchting.

De Dietsche Taveerne te Utrecht. utrechtsarchief.nl

            Er wordt een tekening gemaakt die geen schakeringen mag bevatten. Men tekent met pen of penseel en Oost-Indische inkt, het liefst op helder wit papier. De lijnen moeten intensief zwart zijn. Van het model in zwart-wit (dus zonder grijstinten) wordt een negatieve fotografische opname gemaakt op glas of film. Vroeger moest men de negatief zelf maken door een glasplaat te overgieten met een lichtgevoelige vloeistof. Tegenwoordige bestaan er lichtgevoelige films. Echter met deze films is het negatief gespiegeld en voor de werkwijze is een niet-gespiegelde negatief nodig. Logischerwijs wordt de opname dus gespiegeld gemaakt. Dat spiegelen gebeurde vroeger met een prisma, tegenwoordig gebeurt dat met een spiegel. Bij gebruik van een film wordt de originele tekening op een verticaal staand bord vastgemaakt dat voor de camera staat. Met booglampen wordt dan gefotografeerd. De hoofdzaak is dat men een scherpe opname verkrijgt die niet te veel aan preciesheid verliest. Door een extreem harde fotografische film te gebruiken met ‘steile gradatie’ komt het model zonder tonen in zwart op een transparante ondergrond over. Deze opname heet het lijnnegatief.
            Dan wordt een vetvrije metalen plaat (van zink, koper of magnesiumlegeringen) voorzien van een dunne, egale laag lichtgevoelig materiaal. Dit wordt gedroogd. Dan wordt het lijnnegatief met de beeldzijde op het geprepareerde metaal gelegd. Vervolgens wordt de plaat belicht met kunstlicht en dat licht gaat door het negatief heen. Het lichtgevoelige materiaal krijgt door het licht dat door het negatief heen gaat een blijvende hardheid. Op de plaatsen waar het negatief zwart is en het licht dus niet door kan dringen, zal de lichtgevoelige laag niet hard worden (en oplosbaar blijven in water). Waar het negatief wit is, zal de laag dus wel hard worden en onoplosbaar in water. Dan wordt de plaat met inkt bedekt en in het water gelegd zodat de niet-belichte delen oplossen en met watten verwijderd kunnen worden. Hetgeen dat overblijft, geeft het te reproduceren beeld weer op de metalen plaat. Dit noemt men de metaalkopie. Hier kan men echter nog niet mee afdrukken.
            Vervolgens wordt de metaalkopie met hars- of asfaltpoeder bedekt. Het poeder hecht zich aan de vette inktlaag. Het overige poeder wordt weggeblazen. Voor men met etsen kan beginnen, wordt de plaat verwarmd. Het poeder smelt daardoor en vormt een zuurbestendige laag op het beeld. Ook de achterkant van de plaat wordt zuurbestendig gemaakt door vernis of asfaltlak. Dan kan men beginnen met etsen. « Read the rest of this entry »

Where Am I?

You are currently browsing the Lijncliché category at PRINTING ILLUSTRATED.